Oiran

โอยรัน(花魁) ยอดคณิกาแห่งแดนอาทิตย์อุทัย (ตอนที่๑)

เรื่องที่จะเล่าวันนี้เป็นเรื่องของ “โอยรัน” หรือ โออิรัน คนไทยอาจจะไม่ค่อยคุ้นหูกับคำๆนี้นัก ส่วนมากจะรู้จักแต่เกอิชามากกว่า แต่ขอบอกเลยว่า โอยรันนั้นไม่ใช่เกอิชา และเกอิชาก็ไม่ใช่โอยรัน หลายๆคนคิดว่าเกอิชาเป็นนางโลม เพราะเคยมีภาพยนตร์ของฝรั่งที่นำเอาหนังสือเรื่อง Memories of Geisha มาทำเป็นภาพยนตร์ ใช้ชื่อไทยว่า นางโลมโลกจารึก นำแสดงโดย จางซิยี่ แต่จริงๆแล้ว เกอิชา เป็นนักแสดง ขายศิลปะ แต่ไม่ขายตัว ผู้ที่เป็นนางคณิกาที่แท้จริง เป็นนางคณิกาชั้นสูงนั้นคือ โอยรันต่างหาก

โอยรัน (โออิรัน) การออกเสียงอย่างญี่ปุ่นคือ เมื่อเสียงอิตามหลังเสียงโอจะทำให้เสียงโอออกเสียงยาวและอิออกเพียงกึ่งเสียงหรือรวบกับเสียงโอไปเลยก็จะฟังเป็น โอยรัน ในที่นี้เขียนตามเสียง มิได้เขียนตามอักษร) เป็นคำที่ใช้เรียก โสเภณีที่มีตำแหน่งสูงในนครโสเภณีโยชิวาระ บรรดาเด็กสาวที่เข้าสำนักมาใหม่ๆจะเรียกพี่สาวซึ่งถือว่าเป็นรุ่นพี่ของตนว่า “โอยรัน”และภายหลังก็กลายเป็นคำเรียกที่แสดงถึงโสเภณีที่มีตำแหน่งสูง หรือเป็นดาวเด่นในนครโยชิวาระ ที่มาของคำว่า “โอยรัน” นั้นกล่าวกันว่ามาจากการที่พวกเด็กสาว(ซึ่งบรรดาโสเภณีรุ่นพี่จะรับเป็นน้องสาว คล้ายๆน้องบุญธรรม) เรียกพี่สาวของตนว่า “ท่านพี่ในสำนักของพวกข้า(おいら(โอยละ พวกข้า)” เมื่อเพี้ยนมาเป็นคำว่า โอยรัน ได้ใช้วิธีการเขียนขึ้นด้วยอักษรจีน(คันจิ)สองตัว คันจิของคำว่า โอยรัน มาจากสองตัวประกอบกัน คือคำว่า ดอกไม้ (花)และคำว่า หัวหน้า(魁)ทำให้ความหมายของคำออกมานองว่า ประธานแห่งมวลบุปผา

ในสมัยเอโดะ(1603-1868) เมืองเกียวโต หรือเมืองโอซาก้า มีคำเรียกเฉพาะสำหรับหญิงคณิกาชั้นสูงอยู่แล้วคือคำว่า ทะยู太夫ช่วงแรกที่โยชิวาระเองก็ใช้คำว่า ทะยู เช่นกัน แต่ภายหลังเมื่อปรากฏคำว่า “โอยรัน” ขึ้นมา คำว่าทะยูก็หายไป ปัจจุบันก็เรียกหญิงโสเภณีโดยรวมทั่วไปว่า โอยรัน เช่นกัน แต่โอยรันแท้ๆนั้นปัจจุบันไม่มีอีกแล้ว

จบตอนที่หนึ่ง

(Photo resources: Remi Takenouchi’s blog, Tokyoujin (March 2010X, TravelJapanBlog)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close